سه شنبه ۱۷ دی ۱۳۹۲ ساعت ۱۷:۰۴
کد مطلب : ۷۲۱۷

یادداشتی درباره «ملخی غول شد»؛ یک مستند تاثیرگذار و ماندگار

۰
یادداشتی درباره «ملخی غول شد»؛ یک مستند تاثیرگذار و ماندگار
«ملخی غول شد» مستندی ۸۰ دقیقه‌ای به کارگردانی محمدتقی فهیم از کارمندان قدیمی و شاغل در موسسه کیهان است که به تاریخ شکل‌گیری این روزنامه از ابتدا تا مقطع بروز انقلاب اسلامی می‌پردازد.

«ملخی غول شد» را می توان مستندی تاثیرگذار و ماندگار در سینمای ایران نامید. تاثیرگذار از این جهت که سازنده آن خود در فضایی که در مورد آن فیلم ساخته، سال ها تنفس کرده و با آدم های آن مجموعه حشر و نشر داشته است و ماندگار به لحاظ برخورداریی فیلم از ایده و درون مایه ای قوی و ساختاری خوب و منسجم.

«ملخی غول شد» مستندی ۸۰ دقیقه ای به کارگردانی محمدتقی فهیم از کارمندان قدیمی و شاغل در موسسه کیهان است که به تاریخ شکل گیری این روزنامه از ابتدا تا مقطع بروز انقلاب اسلامی می پردازد.

کل این فیلم مستند با استفاده از اسناد، تصاویر، روایت ها و مدارک تاریخی ساخته شده است. پیدا است کارگردان در فراهم آوردن خوراک لازم برای آن با مشکلات بسیاری مواجه بوده است. از جمله نیاز به تصویربرداری از ساختمان و امکانات موسسه کیهان که خلاء آن در فیلم به شدت احساس می‌شود.

با این همه مصاحبه ها، نقل خاطرات از زبان نویسندگان و کارکنان قدیمی روزنامه و اشاره به رویدادها و تصاویر مهم تاریخی و نقش روزنامه کیهان در آنها، آن قدر از جذابیت برخوردار است که می تواند مخاطب علاقه مند به مطبوعات و تاریخ معاصر و حتی مخاطب عام را به راحتی در مدت بیش از یک ساعت برای تماشای یک فیلم مستند روی صندلی بنشاند.

البته کارگردان به سختی می تواند حس نوستالژیک خود را نسبت به موسسه ای که سال ها در آن کار و فعالیت داشته پنهان کند و این حس در تک تک نماهای فیلم به چشم می خورد. اما باید اذعان کرد که این مستند ضمن پرداختن به تاریخ شکل گیری یکی از مهم ترین موسسه های مطبوعاتی کشور در دهه های گذشته، نگاهی نیز به مقطعی حساس از تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران دارد و در خلال روایت خود اطلاعات مفیدی در مورد مسائلی چون ماشین ها و دستگاه های حروفچینی و چاپ، سیر تحول آگهی ها در روزنامه، تیراژ مطبوعات و روزنامه خوانی، خاطرات جالب از رقابت میان خبرنگاران کیهان و اطلاعات و ... را به مخاطب ارائه می کند. علاوه براین ، مستند ساز به خوبی از میان انبوه سوژه های پیرامون روزنامه کیهان خود را نجات داده و با انتخاب چند نقطه عطف مهم مانند دوران اشغال ایران ، کودتای ۲۸ مرداد ، دهه پرطلاطم ۴۰ ، استبداد و سانسور دهه ۵۰ و اعتصاب بزرگ مطبوعات در سیری دراماتیک ، کیهان را به نماد کل ایران در آن دوران تبدیل کند. انتخاب صفحات و تیترهایی که تداعی گر مسایل روز است به شدت اثر را روزآمد کرده است . به تعبیری درام در فرمی جذاب و موثر از طریق تیترها و اسناد شکل می گیرد. موسیقی و ترانه ها نیز سهم قابل توجهی در این فرایند دارد.

با این همه فیلم کاستی هایی نیز دارد، مثلا جای خالی مصاحبه با بسیاری از مطبوعاتی های قدیمی که در کیهان فعال بوده یا در مقطعی با آن همکاری داشته اند، در فیلم خالی است. از جمله کسانی که هنوز در داخل کشور بوده و حتی در مطبوعات یا عرصه های دیگر مشغول کارند؛ افرادی مانند مهدی فرقانی (دبیر سرویس گزارش و استاد کنونی دانشگاه علامه)، فریدون صدیقی (دبیر سابق سرویس هنری و دانش و پژوهش)، یونس شکرخواه (دبیر سرویس خارجی و استاد کنونی دانشگاه)، محمود مختاریان (دبیر سرویس فنی و استاد کنونی دانشگاه)، مینو بدیعی (گزارشگر قدیمی روزنامه کیهان)، ابراهیم ایمانی فر (خبرنگار و نویسده کیهان) و ..

نکته دیگر مدت زمان ۸۰ دقیقه ای فیلم است که برای یک فیلم مستند زمانی طولانی است. هر چند ریتم خوب فیلم که حاصل تلفیق مناسب تصاویر آرشیوی، مصاحبه ها و فیلم های تاریخی و استفاده بجا از موسیقی های خاطره انگیز است، مانع از کسالت بار شدن آن شده است، اما به نظر می رسد چنانچه نمایش فیلم برای مخاطب عام مد نظر باشد می توان این زمان را کوتاه تر کرد.

*مهرداد علمداری
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما