سه شنبه ۳ دی ۱۳۹۲ ساعت ۱۳:۵۸
کد مطلب : ۷۲۰۲
تحلیلی بر «ژانر در سینمای مستند» در گفتگو با چهره های جشنواره سینماحقیقت

گونه بندی سینمای مستند نقطه قوت و ضعف جشنواره سینماحقیقت است

۰
گونه بندی سینمای مستند نقطه قوت و ضعف جشنواره سینماحقیقت است
ژانر در سینمای مستند چه جایگاه و اعتباری دارد؟ آیا تاکید بر گونه های مختلف سینمای مستند می تواند باعث توجه بیشتر عموم علاقمندان به سینمای مستند شود؟ در آینده، در جشنواره سینماحقیقت باید بر اساس گونه بندی موضوعی فعلی، فیلم ها پذیرفته و داوری شوند یا استاندارد فستیوال های مهم مستند دنیا در تقسیم بندی فیلم ها بر اساس زمان رعایت شود؟
این ها سوالاتی است که این روزها ذهن مستندسازان را درگیر خود ساخته است و هریک تفسیر خاص خود را از ژانر، اهمیت یا عدم تاکید بر آن را دارند.
«سینماتجربی» همزمان با برپایی جشنواره بین المللی سینماحقیقت، گفتگویی با برخی از مستندسازان پیرامون گونه بندی موضوعی در سینمای مستند داشته که از نظر شما می گذرد: 

* مهرانفر: به توسعه پایدار و استراتژیک مهم ترین جشنواره سینمای مستند ایران بیاندیشیم
فرهاد مهرانفر مستندساز و کارگردان سینما در این ارتباط می گوید: امیدوارم با پایان هفتمین دوره جشنواره سینماحقیقت، دغدغه کارشناسی این جنبه از ساختار جشنواره و آسیب شناسی روش ها در دوره های مختلف، اصلی ترین مبحث دست اندرکاران امر باشد.
وی خاطرنشان ساخت: محدود کردن نقد صاحبنظران تنها در چند جمله و آن هم در بحبوحه ی هیجان زده برگزاری جشنواره، توسعه ای پایدار و استراتژیک برای استواری مهم ترین جشنواره سینمای مستند ایران نخواهد بود. از همین روی محدودیت زمان بندی به تنهایی ظرفیت شکوفایی مضامین متنوع در آثار تولید شده را ندارد؛ چرا که سرزمین پهناور ایران علیرغم گستردگی جغرافیایی، قومی و گذشته ی (باستانی، تاریخی، معاصر)، نیازمند مباحث حیاتی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و... از برای نسل پویا و پرسش‏گر معاصر ایران است. 

*آل احمد: در بخش جنبی جشنواره باید به ژانر اهمیت داد
مصطفی آل احمد مستندساز و عضو هیات داوری هفتمین دوره جشنواره سینماحقیقت می گوید: در صورتی که همواره هیات های انتخاب و داوری به ژانرهای مختلف سینمای مستند اهمیت داده و در جریان داوری، ژانرهای گوناگون را مورد توجه قرار دهند، وجود گونه بندی های موضوعی منطقی به نظر می رسد.
وی افزود: اما از آنجایی که هیچ فیلم یا اثر هنری به لحاظ آن که در چه گونه یا ژانری قرار دارد ارزش گزاری نمی‌شود، به تحقیق درباره جشنواره هایی هم که فیلم ها به لحاظ هنری و کیفی ارزش‌گذاری می‌شوند نیاز نیست، پس باید در بخش‌های جنبی جشنواره، به ژانرهای مهمی مانند بیوگرافی (پرتره) که اهمیت آن شناخت مفاخر و نخبگان است و یا ژانر مستند طبیعت که به شناخت هر چه بیشتر ما از محیط پیرامون می انجامد، اهمیت داده شود.
آل احمد تصریح کرد: این بدان معنی نیست که این فیلم‌ها در بخش‌های اصلی مورد رقابت قرار نگیرند؛ همین امسال شاهد فیلم هایی در این ژانرها هستیم که هم به لحاظ محتوا و هم در شکل بسیار قوی و مؤثر هستند. بنابراین با حذف گونه بندی های موضوعی از جشنواره سینماحقیقت موافقم، در صورتی که اهمیت این آثار دست کم گرفته نشود. 

*بهرامی مقدم: سینمای مستند اجتماعی را نمی توان کنار گذاشت
کاوه بهرامی مقدم مستندساز و عضو هیات انتخای جشنواره سینماحقیقت هم درباره گونه بندی جشنواره سینماحقیقت به ذکر مواردی پرداخت و گفت: در گذشته فیلم ها به طور کلی مورد قضاوت قرار می گرفت اما در ادامه کار، این سلیقه و نظر در جامعه هنری شکل گرفت که فیلم هایی که در یک ژانر تولید نشده اند را نمی توان در کنار هم مورد قضاوت قرار داد. برای مثال یک مستند پزشکی روی مباحث علمی تاکید دارد، در حالیکه مستند اجتماعی به واسطه درام قوی می تواند مخاطب بیشتری را به خود جلب کند. بهرحال تغییر خوب است، به شرطی که این تغییر ما را به جایگاه قابل قبولی برساند. زیرا برداشت من از واقعیت های موجود در سینمای مستند این است که عرصه نمایش و پخش این نوع سینما خیلی محدود است، در نتیجه هنوز به آن مرتبه نرسیدیم که جشنواره ای با اهداف خاص برگزار کنیم.
بهرامی مقدم خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم یک سینمای مستند ملی داشته باشیم، باید این سینما آینه تمام نمای جامعه باشد. لذا نمی توانیم سینمای مستند اجتماعی و موضوعاتی که جزء واقعیت های جامعه به شمار می آیند را کنار گذاشته و توقع یک سینمای مستند ملی و فراگیر را داشته باشیم. از سویی لازم است شرایط اجتماعی و سرمایه گذاری فیلم های مستند به شکلی فراهم شود که تمام فیلم های انتقادی و سازنده بتوانند دیدگاه و نظرات خود را درباره شرایط جامعه عنوان کنند. 

*عبدی پور: گونه بندی موضوعی نقطه قوت و ضعف جشنواره سینماحقیقت است
علی عبدی پور مستندساز که با فیلم «مسافر طوفان» در هفتمین جشنواره بین المللی سینماحقیقت حضور دارد نیز پیرامون این بحث اظهار داشت: اگر جشنواره سینماحقیقت مانند بستری، تمامی تولیدات سینمای مستند را به خود جذب کند و آنها را به نمایش در آورد، مجبور به حفظ گونه بندی های موضوعی است.
وی افزود: این گونه بندی های موضوعی نقطه قوت و ضعف جشنواره سینماحقیقت است؛ زیرا زمانی که جشنواره موضوع بندی می شود ممکن است که در این جشنواره فیلم هایی که در گونه قوم شناسی، پرتره و... قرار می گیرد فیلم های خوبی نباشد، اما برای اینکه ظرفیت یک بخش برای حضور در جشنواره حفظ شود، هیات انتخاب ناگزیر به انتخاب فیلم های متوسط و بعضاً بد می شوند و به واسطه حفظ این موضوعیت کیفیت جشنواره لطمه می خورد. پس زمانی که جشنواره ای با تعداد بیشماری موضوع برگزاری شود، در خیلی از موارد کیفیت را از دست می دهید.
عبدی پور در ادامه یادآور شد: از طرفی هم نمی توان مستند اجتماعی که عام تر است و خیل وسیع تری از مخاطبان را به خود جلب می کند را در کنار مستند علمی مورد قضاوت قرار داد. فیلمسازانی که مستند اجتماعی کار می کنند، در طول یک ماه بدون در نظر گرفتن ساختار استاندارد و فقط به لحاظ وجود سوژه قوی، فیلم خود را به اتمام می رسانند، درحالیکه مستند علمی شاید بیش از یکسال زمان صرف تولید آن شود.
وی افزود: به نظرم با گذشت هفت دوره از جشنواره سینماحقیقت لازم است چاره ای اندیشید که جشنواره های مستند کمی تخصصی تر شوند؛ در این صورت است که می توان حق و حقوق افرادی که زمان خود را صرف ساخت فیلم مستند می کنند، لحاظ کرد. 

*آرزو فتح الهی
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما